Saturday, 12 February 2011 21:56

KII NOOHAGAAGEE

Written by  AhmedShaakir
Rate this item
(9 votes)

KII NOO HAGAAGEE NOQO LOO HAN WAYN YAHAY

 

Ilaah baa mahad leh nabadgelyo iyo naxariis korkiisa ha ahaato Nabi Muxamed, intaa ka dib.

Waxaan joognaa dhamaadka sannadka lagu xisaabiyo Dayaxa ama loo yaqaano Islaamiga iyo kan lagu tirsado Qoraxda ama loo yaqaano Masiixiga (Gregorian) kama hadli doono sida ay ku yimaadeen magacyadan oo iyagu u baahnaan lahaa in aan wax ka ogaano sida magacyada maalmaha iyo bilaha iyadoo aan og nahay in Allah uu ku xusay Quraanka kariimka ah suuratul Baqara, waxaan qormadaydan uga dan leeyahay waxay tahay marka hore inaan bal sannadkan dhamaaday iyo kan kale ee inoo curtay aan sameeyo laftayda xisaab xir, aniga iyo walaalahayga Islaamka, taas oo aan ahayn xisaab xir xooleed ee ah xisaab xir cimrigeena maxaan qabsanay, bal aan eegno sannadka iyo inta uu ka kooban yahay iyo waxa wanaagsan ee aan qaban karno sannadka gudihiisa inta ay la eg yihiin iyo inta ka banana wakhtigeena ee haraaga ah waxaan ku qabanay iyo waxaan doonayno yoolka aan hiigsanayno oo ah gelida Jannada Alle.

Sannadku wuxuu ka koobsan yahay 12 bilood oo mid walba tahay ugu badnaan 30 maalin oo maalin walba tahay 24 saacad, saacad walba tahay 60 daqiiqadood.

Bal intaas isku soo dhufo oo waxaad eegtaa intay noqon karto.

12 x 30 = 360 maalin.

360 x 24 = 8640 saacadood.

8640 x 60 = 518400 daqiiqadood.

Runtii nus milyan daqiiqadood wax wayn baa lagu qaban karaa ee bal dhanka kale aynu eegno inta uu qofku samayn karo camalka wanaagsan, taas oo kala ah sidan soo socota.

Salaad (waajib iyo sunno), Soon (waajib iyo sunno), Quraan akhrin, sadaqo la bixid, qof xanuunsan booqasho, wax wanaagsan samayn.

Intee saacadood baynu howlahaas oo dhan ku qaban karaa, ama kaga buuxin karaa nolol maalmeedkeena ama inteen ka siin karaa nus milyankaas daqiiqadood, bal aynu xisaabino maalin walba iyo waxa aynu qabano.

5 shanta salaadood tiiba waxay inagu qaadataa ugu badnaan 10 daqiiqadood, taas oo macnaheedu yahay 50 daqiiqadood maalin walba.

Waysada shanta salaadood iyaduna waxay inagu qaadan kartaa 50 daqiiqadood marka lagu daro is daahirinta iyo suuli isticmaalka.

Waxaa intaa dheer Salaada ka dib inta uu qofku fadhin karo ee uu akhrin karo adkaarta Salaada ka dib ugu badnaan waa 20 daqiiqad maalintii.

Taasi macnaheedu waxay tahay dhamaan howshaasi waxay inagu qaadataa 2 saacadood, dhan kale haddaynu u dhigno macnuhu wuxuu noqonayaa maalintii ahayd 24 – 2 = 22 saac ee soo haray maxaynu qabanaa.

Inta aynu Quraanka ka akhrino maalintii isku celcelis, waa saacad 22 - 1 = 21

Inta ay dhici karto inaan sameyno khayraad iyo booqasho dad xanuunsan oo walaalaheena ah ku bixino, ama aynu Diin barano iyaduna waxay noqon kartaa ugu badnaan 3-4 saacadood haddaba 21 – 4 = 17

Kaba soo qaad inuu qofku Salaada sunnada ah ku bixiyo maalintii sidaa oo kale hal saac, oo ah 17 – 1 = 16

Waxaa inoo soo haray wakhtigeenii qaaliga ahaa maalin walba ugu yaraan ilaa 16 saacadood oo firaaqo ah, ama dhanka kale u dhahoo aan ku bixno adduun.

Isu gee 8 saacadood oo kaliya ayaan maalintii kaga faa'iidaysanaa aakhiradeena.

Taas macnaheedu waxa weeyaan sannadkan inaga dhamaaday haddaynu eegno waxaan ka faa'iidaysanay iyo waxaan ku khasaaray wuxuu noqonayaa sidan.

Wakhtiga aynu haysanay wuxuu ahaa 360 x 24 = 8640 saacadood, haddaba waxaan khasaray iyo waxaan faa'iidnayba waa sidan.

8 x 360 = 2880 ayaan ka faa'iidaysanay.

16 x 360 = 5760 iyadana waan ku khasaaray.

Sii dhiraandhiriyoo waxay noqonaysaa.

2880 x 60 = 172800 daqiiqadood ayaan ka faa'iidaysanay sannadkii ina dhaafay.

5760 x 60 = 345600 daqiiqadood baan ku khasaaray sannadkii ina dhaafay, mase og tahay inaynu intaas barkeed ku bixinay hurdo oo ah maalintii haddii aad seexato 8 saacadood waxay sannadkii noqonaysaa sidan.

8 x 60 = 480 sideed saacadood, saacadiiba waa lixdan daqiiqadood,

480 x 360 = 172800 daqiiqad baynu hurdo ku bixinaa sannadkii.

xagga haddalka haddii aynu eegno sida uu ahaa hadalkeena sannadkii inaga tagay, si aynu ugu xisaabtano waxaa inoo soo baxaysa xisaab runtii lala amakaago iyadoo aynu og nahay hor ahaanba inuu Ilaahay Quraanka Kariimka ah ku yiri

"مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ  " macnaheeduna yahay "Kuma dhawaaqo qofku eray waxaase ag jooga malaa'ig qoraya" Rasuulkuna uu oranayeye xadiithkii Bukhaari iyo Muslimba wariyeen.

  "عن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليقل خيرا أو ليصمت رواه البخاري ومسلم"  

oo macnaha ku jiraa uu yahay kan Ilaah iyo Maalinta aakhirada rumaysan khayr haku hadlo ama ha iska aamuso" cilmibaaristu siday sheegayso xagga hadalka qofka wayn ee hadalkiisu yar yahay wuxuu daqiiqadii ku hadlaa ilaa 100 weedh (eray) dadka iyagu ku shaqaysta hadalka sida qolooyinka naadada suuqa ka sameeya waxay daqiiqadii ku hadlnaan 300-500 weedh (eray), haddaba inagu soomaali baynu nahay sidaa darteeda waxaa la inagu sheegaa inaynu aad u hadal badanahay waxaad ka soo qaadaa inaan daqiiqadii ku hadalno ugu yaraan ilaa 150 weedh (eray) haddaba waxaad ogaataa inuu qofku 24kii saac u baahan yahay ilaa 8 saac oo hurdo ah waxaa soo haraya waa ilaa 16 saacadood oo uu ku bixinayo hadal inteeda badan, bal kaalay aanu xisaabino inta aanu hadalno maalintii, isbuucii, bishii, iyo sannadkiiba, si aanu u ogaano xisaabta inooga baxday inta aanu hadalnay sannadkii inaga tagay.

16 x 60 = 960 inta daqiiqad ee aynu haysano maalintii.

960 x 150 = 144,000 waa inta weedh ee suurtagalka ah inaan ku hadalno maalintii.

Haddaba si aynu ku ogaano toddobaadkii intaa ku dhufo 7 cisho.

144,000 x 7 = 1,008,000 in ka badan milyan eray toddobaadkii.

144,000 x 30 = 4,320,000 afar milyan seddex boqol iyo labaatan kun oo eray bishii

144,000 x 360 = 51,840,000 oo weedh sannadkii.

Tolow sannadkan aynu sagootinayno imisa ayaa diiwaanka Alle ee aan isagu la tirtirin inoo gashay, imisa eray oo khayr iyo wanaag ah ayeynu ku hadalnay, iyadoo aan Ilaahay macna dari ka soo qaadaynin waxa aanu ku hadalno sida aayadii Quraanka ahayd inoo tilmaantay, dhamaan waa la inoo diiwaan galinayaa maalin baa la ina hor keeni doonaa oo aanu oran doonaa sida Rabbi ku sheegay Quraanka

  "وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ   يَا وَيْلَتَنَا مَالِهَذَا الْكِتَابِ لا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً   إِلاّ أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً وَلا يَظْلِمُ رَبُّكَ   أَحَداً"

Iyadoo aynu og nahay weedhu inay ka kooban tahay xuruufo, kaba soo qaad inay tahay cel-celis ahaan 5 xaraf weedhiiba.

144,000 x 5 = 720,000 waa inta xaraf ee aynu ku hadalno maalintii, waa intee toddobaadkii.

720,000 x 7 = 5,040,000 shan milyan iyo afartan kun oo xaraf ayaanu isbuucii ku hadalaa.

720,000 x 360 = 259,200,000 waxaynu ku hadalnaa sannadkii waa laba boqol sagaal iyo konton milyan iyo laba boqol oo kun oo xaraf tolow maxaa ka khayr ah maxaase aan ahayn kitaabkii uu Illaahay sheegay inay Malaa'igta qorayso muxuu ku buuxsamay.

"وإن عليكم لحافظين كراما كاتبين يعلمون ما تفعلون" وقال تعالي "ونخرج له يوم القيامة كتابا يلقاه منشورا اقرأ كتابك كفى بنفسك اليوم عليك حسيبا"

 

Isku soo duuduuboo waxaa halkaas ka rumoobay xadiithkii Nabigeena suuban ee ku sugnaa saxiix Bukhaariga ee oranayey "Labo nimco in badan oo dadka ka mid ah way ku khasaareen, caafimaadka iyo firaaqada" maxaa inala gudboon inagoo u taagan farxada sannadka cusub iyo hambalyadiisa aana is ogayn inaan khasaaray ama khasaaro inoogu dhamaaday sannadkii inaga tagay, ma inaan ciida wanaagsan sannad walba orano mise inaan madaxa foorarino oo aan is daba qabano, iyadoo aan sannadkan cusub u sii dhawaanay in sannad loo socodo qabrigeenii, ama sannadkii tagay ayaan ka cumri dheereen maanta, waana ku faraxsanahay cumri gaabadka inagu dhacay, sow maan gaabni iyo dhoohani ma aha, wuxuu Ilaah inoo sheegay suuratul Mu'minuun inuu dadka waydiin doono "Imisa sanno ayaad dhulka ku nagaateen? Waxay oranayaan waxaan ku nagaanay maalin ama maalin gelinkeed ee waydii kuwa wax tiriya"

Hadday taasi ahayd wixii khayr ahaa ee aanu soo qabanaynay sannadkii tagay bal ila eeg kolkanna soonkeenii, bisha Ramadaan iyo lixda Shawaal, maalinta Carafa iyo labada maalmood sagaalaadka iyo tobnaadka Muxaram oo Soomaalidu u taqaan bisha Sakada. Intaasi waxay noqonaysaa 39 maalmood.

360 – 39 = 321 maalmood oo aadan soomanayn. Tolow maxaynu Ilaah kala hortagi sannadkan dhamaaday sidaas baynu ku dhamaysanay oo ah.

321 oo aynan soomanayn iyo 345600 daqiiqad oo khasaara ah. Iyadoo ay intaasi inoo dheertahay inta dambi ee aynu ku dhacnay been, xan, xasadnimo, xaaraan cunid, laba wajiilanimo, qof Muslim dhibkiis ama dilkiis oo lagu farxo, qabyaalad, qaadka oo la cuno, sigaarka oo la cabo, wakhtiga oo meel fadhi lagu dhumiyo, iyo dambiyo fara badan oo aan la soo koobi Karin.

Haddaba ma inoo eg tahay sannad walba farxad ku ciida inaynu ku heesno, ama isuguba bishaarayno sannad wanaagsan, iyo happy new year.

Waxaa intaasiba ka sii murugo badan kan aan isagu Salaad iyo Soon waxay ahaayeenba aanan sanaadkii inaga tagay ag marin oo aan ogayn meel lagu tukaday ama lagu soomayba.

Waa kaa kan inoo hagaagee aynu u hanwaynayn sidaa ku dhamaaday, tolow maxaa xigi Rabbow na astur noona gargaar.

Geba gebo iyo gunaanad waxaan Ilaah ka baryeynaa inuu inaga dhigo kuwo cumrigooda uga faa'iidaysta wixii khayr iyo wanaag ku jiro adduun iyo aakhiro intaba, inaguna aynu ku tala galno ugu yaraan 360 maalmood ee inagu soo food leh haddiiba Ilaah ina gaarsiiyo inaynu ka faa'iidaysano in badan oo ka mid ah Ilaahayow na sii Cimri dheer oo cibaado suuban leh.

  "يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله و التنظر نفس ما قدمت لغد و اتقوا الله ان الله   خبير بما تعملون. ولا   تكونوا   كالذين   نسوا   الله فأنساهم أنفسهم أولئك هم الفاسقون"

وقال تعالي "فذوقوا بما نسيتم لقاء يومكم هذا   إنا نسيناكم وذوقوا عذاب الخلد بما كنتم تعملون"

 

Wabillaahi tawfeeq.
Waxaa Qoray:
Sh. Bashiir Yuusuf Shiil

Last modified on Wednesday, 16 February 2011 03:37